Kiezers en gekozenen

Tot de vernieuwingen van de Franse Revolutie behoort o.a. het kiesrecht. Tijdens de Franse inlijving hebben de mannen dit recht verworven. Blijkens de oudste kiezerslijst van de mairie Bergen mochten hier in 1803 565 mannen hun stem uitbrengen voor de raad van het kanton Goch, waarbij Bergen toen was ingedeeld.

 

Ontwikkelingen na 1815
Na de Franse tijd is het kiesrecht blijven bestaan maar tot 1848 heeft dit vrijwel geen betekenis gehad. De leden van de gemeenteraad werden tot 1848 niet gekozen maar benoemd door Gedeputeerde Staten. Sindsdien mochten voor de samenstelling van de vertegenwoordigende lichamen mannen hun stem uitbrengen mits zij voor een bepaald bedrag waren aangeslagen in de directe belastingen. Deze drempel was bij de verkiezingen van de gemeenteraad de helft lager dan bij die van de provinciale staten en de Tweede Kamer. In 1857 mochten in Bergen 120 mannen stemmen voor de gemeenteraad en slechts 67 voor de andere colleges. In 1887 waren deze aantallen respectievelijk 204 en 119. 

 

De bestuurders
Doordat in de 19e eeuw slechts een kleine groep mannen kiesrecht had, zijn de functies van raadslid en wethouder vaak lange tijd bekleed door dezelfde personen of leden van eenzelfde familie. Zodoende komt men in de lijsten van bestuurders uit die tijd herhaaldelijk dezelfde familienamen tegen zoals Clevers, Elders, Hoeken, Peters en Van Aerssen.

Van 1917 tot 1969 stond het gemeentehuis in Oud–Bergen op de driesprong Bergen – Aijen – veerweg. Op de foto gezien vanaf de weg vanuit Heukelom.

 

Burgemeesters uit eigen kring
De vóór 1937 benoemde burgemeesters van Bergen kwamen ook min of meer uit eigen kring. Zo was de vader van burgemeester Elders uit Well (1836-1879) wethouder geweest. Dit geldt ook voor de vader van burgemeester Peters uit Well (1904-1918). Kasteelheer Otten uit Heijen was wethouder (1861-1879) en vervolgens burgemeester tot 1904. Zijn zoon Egbert werd in 1896 gemeenteambtenaar en later burgemeester (1918-1937).

 

Stembureaus
Tot 1891 konden de kiezers uit de gehele gemeente alleen gaan stemmen in het gemeentehuis te Bergen. In dat jaar is een tweede stembureau gevestigd in de school te Well. Doordat de kieswet van 1896 het kiesrecht voor mannen verruimd heeft door dit niet meer te koppelen aan een belastingdrempel is het aantal kiezers van de gemeente Bergen gestegen van 193 tot 498. Daarom zijn er twee nieuwe stembureaus gekomen namelijk te Afferden in de school en te Heijen in het kasteel van burgemeester Otten. De kiezers van Siebengewald en Wellerlooi konden nog niet in de eigen plaats terecht. Zij dienden hun stem uit te brengen respectievelijk te Afferden en te Well.

In januari 1974 werd Nel Cramers als eerste vrouwelijke raadslid van de gemeente Bergen geïnstalleerd.

Facebooktwittergoogle_plusmailFacebooktwittergoogle_plusmail

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

:-( 
:wave: 
:hello: 
:perfect: 
:wink: 
:-) 
:clown: 
:bouncey: 
:tongue: 
:rose: 
:blush: 
:biggrin: 
:cool: 
:cry: 
:kiss: 
:laugh: 
:notgood: 
:look: