Berichtenarchief natuur

Knoflookpad terug op Landgoed Bleijenbeek

Een aantal jaren geleden is Bureau Natuurbalans uit Nijmegen gestart met de her-introductie van de zeldzame Knoflookpad (Pelobates fuscus) op een aantal plaatsen in de gemeente Bergen. Het laatste grote bolwerk in Noord-Limburg was jarenlang het Heerenven in Siebengewald; helaas hebben onverlaten hier zonnebaarzen gedumpt met als gevolg dat de Knoflookpad binnen een paar jaar uitgestorven was. We kunnen gerust stellen dat de Knoflookpad momenteel één van de meest bedreigde diersoorten van Nederland is.KnoflookpadDe afgelopen weken heb ik op verzoek van Natuurbalans de poelen op het Landgoed met behulp van een onderwatermicrofoon gemonitord. De Knoflookpadden komen namelijk in het late voorjaar weer naar het water om te paren. Een spannend moment en om het extra spannend te maken heeft deze pad ooit ergens in de evolutie besloten zich het liefst kenbaar te maken rond middernacht. Het tijdstip waarop ook de alvermannetjes actief worden; af en toe voel je dat ze nieuwsgierig vanachter een boom naar je kijken. Rond het middernachtelijk uur beginnen de geheimen van de Maasduinen te leven!

De Knoflookpad geeft zijn aanwezigheid prijs door heel zacht onder water te roepen, het lijkt een beetje op zacht kloppen op hout: “pok pok”. Enkele verschillen tussen de Gewone Pad en de Knoflookpad zijn de prachtige gouden ogen met een verticale pupilstand (zie foto) en de huid is niet pokdalig maar glad met hier en daar rood-oranje vlekken. Bij angst of gevaar scheidt hij een stof af die naar knoflook ruikt, vandaar zijn naam.

Gelukkig heb ik in een aantal poelen onze vriend waargenomen; in één poel hoorde ik er zelfs 23. Geweldig!

We kunnen nu met zekerheid concluderen dat dit geheimzinnige padje weer een vaste bewoner van onze prachtige Maasduinen is.Bleijenbeek footerHenk Hendriks

Ruim baan voor kasteelruïne Bleijenbeek

populieren-bleijenbeek-2016aAl eerder dit jaar werden zes populieren langs de gracht bij kasteelruine Bleijenbeek gekapt om vanuit de golfbaan beter zicht op dit monument te krijgen. Toen bleek al dat twee van de zes op leeftijd zijn de bomen al flink verrot waren.

Maandag 21 november is in opdracht van stichting Limburgs Landschap zowat de hele laan aan populieren gekapt. De 22 gevelde bomen worden de komende dagen opgeruimd.
In hoeverre ook de overige populieren rondom de kasteelruïne het veld zullen ruimen is momenteel niet duidelijk. Meerdere partijen die hierover hun zegje moeten doen, zijn hierbij betrokken. Wel is te verwachten dat in verband met de veiligheid en de wisselende gezondheidstoestand van de populieren ook deze bomen op termijn gekapt zullen worden.populieren-bleijenbeek-2016b

Tekst en foto’s: Frans Thonen

Oehoe op Landgoed Bleijenbeek

Zaterdagmorgen had een van de voormalige boerderijen wel een heel bijzondere gast. Op de pergola zat lekker in het zonnetje een Oehoe (Bubo bubo), de grootste uilensoort van Europa.oehoe_bleijenbeek_2016Hij bleef uitgebreid voor me poseren en knipoogde zelfs nog een keer naar me. Helaas konden we niet zien of hij geringd was, maakt me ook niet zoveel uit. Leuk is in ieder geval te weten dat Afferden ook de grootste Europese uil tot z’n inwoners mag rekenen. Enkele wetenswaardigheden over deze zeldzame dwaalgast: zijn prooi is zo groot als een haas of een hoen; hij broedt in rotsachtige holten, holle bomen en verlaten roofvogelnesten. De Oehoe heeft prachtige grote oranje ogen en roept zijn eigen naam.

Misschien zien we hem ooit in de toren van Bleijenbeek, wie weet?!

Henk Hendriks

Nieuwe Eckeltse beek is bijna klaar

Waterschap Peel en Maasvallei heeft de laatste hand gelegd aan de eerste fase van het herinrichtingsproject Eckeltse beek. Er moeten nog wat kleinere zaken worden afgewerkt, maar nu al is de Eckeltse beek, net als vroeger, weer een slingerend beekje.

Vroeger werden veel beken (waaronder de Eckeltse beek) rechtgetrokken. Dit gebeurde om het water zo snel mogelijk af te voeren. Tegenwoordig zijn we tot het inzicht gekomen dat het beter is om beken de ruimte te geven. Een natuurlijke inrichting van de beek, waarbij deze waar mogelijk weer z’n gang mag gaan en zijn loop kan blijven verleggen, komt planten en dieren ten goede. Buitenbochten kunnen weer afkalven en binnenbochten weer aanslibben. Hierdoor ontstaat meer variatie in de stroomsnelheid. Bovendien komt er een meer natuurlijk waterpeil in de beek en worden de afvoerpieken verlaagd doordat water langer wordt vastgehouden. Dat is gunstig voor de zakkende grondwaterstand.

De Eckeltse beek ligt in een prachtig beekdal met een belangrijke natuurfunctie. Het stroomgebied van de beek telt verschillende waardevolle heideterreinen en er bevindt zich een aantal populaties van de zeldzame knoflookpad. Ook heeft de bever zich er spontaan gevestigd. De natuurfunctie van de Eckeltse beek kwam in het verleden niet goed tot haar recht. Reden voor Waterschap Peel en Maasvallei om de beek onderhanden te nemen en in 2005 opnieuw in te richten. Bij de werkzaamheden die nu vrijwel gereed zijn, is het traject vanaf de golfbaan tot aan de provinciale weg onderhanden genomen (lengte ca. 4 km). Bij de herinrichting is zoveel mogelijk aangesloten op de oude waterloop, zoals die 200 jaar geleden was. Stuwen zijn weggehaald, waardoor er geen obstakels meer zijn voor vissen en ze overal in de beek kunnen komen.

De bever heeft meer leefruimte gekregen. En het waterpeil is aangepast aan het nieuwe grondgebruik. Grote hoeveelheden water kunnen na hevige regenval weer goed worden afgevoerd door de beek, wat ten goede komt aan de landbouw. Op enkele plaatsen in het bosgebied kent de beek grote hoogteverschillen, waardoor er grote stroomsnelheden ontstaan, met als gevolg een prachtige, wild stromende beek met veel dynamiek in de oevers: een paradijs voor de natuur en een lust voor het oog van de mens. Er is volop rekening gehouden met de belangen van landbouw, natuur en landschap, hengelsport en het golfterrein op het landgoed Bleijenbeek.

De heringerichte Eckeltse beek wordt zo min mogelijk onderhouden. De beekloop zelf wordt alleen gemaaid als het echt nodig is. Liever wordt beschaduwing als onderhoudsmiddel ingezet. Beschaduwing voorkomt namelijk dat het water in de beek snel opwarmt. Dit zorgt voor een constante lagere temperatuur, en dat is goed voor flora en fauna. Beschaduwing zorgt er ook voor dat de beek snel dichtgroeit. De beekoevers zullen op een natuurlijke wijze worden onderhouden door middel van begrazing. In de tweede fase van het project Eckeltse beek, waarvan de uitvoering is gepland in 2006 en 2007, komen de Horsterbeek (een bovenloop die uitkomt op de Eckeltse beek) en de monding van de Eckeltse beek in de Maas aan bod.

Waterschap Peel en Maasvallei organiseert op zondagmiddag 5 maart een korte excursie langs de beek. Deelnemers aan de excursie worden meegenomen voor een korte wandeling langs de beek, waarbij ze door medewerkers van het waterschap deskundig worden geïnformeerd over het project. De wandeling begint die dag om 13.30 uur vanaf de beek nabij de Spitsbrug en duurt circa 1,5 uur. Wij stellen het op prijs wanneer u zich van te voren aanmeldt voor deze excursie. Dit kan via ons mailadres info@wpm.nl of telefonisch via 077-3891154.

Wandelroutes in Bergerbos (Afferden) vernieuwd

wandelrouteoudHet Staatsbosbeheer gaat in samenwerking met de bosgroep van Vizier op 21 november beginnen met de aanleg van drie nieuwe wandelroutes. Deze routes geven een uitstekend beeld van de prachtige omgeving rondom Afferden. Heidevelden, vennen, begrazingsobjecten, bossen en zandverstuivingen vormen het decor. Dit betekent het einde van de groene, blauwe en de Eckeltseloop route die enigszins verouderd waren.

De nieuwe routes zijn:

– De Rivierduinenroute (paarse route)
Deze start vanaf de parkeerplaatsen aan de Kapelstraat en Erfsebosweg nabij het Quin. De korte variant is 3,1 km en de lange variant is 6,2 km lang. Op de splitsing wijst een bordje de wandelaar de juiste weg.

– De Broedersbosroute (blauwe route)
Deze start alleen vanaf de parkeerplaats aan de Kapelstraat. De korte variant is 5 km en de lange variant is 8 km lang. Op de splitsing wijst een bordje de wandelaar de juiste weg.

– De Duvelskuulroute (rode route)
Deze start voorlopig nog vanaf het informatiebord aan de Keizersveld, ten zuiden van de golfbaan Bleijenbeek. Tzt zal de startplaats komen te liggen nabij de Ruïne Bleijenbeek. De route is 7 km lang.

Doordat de routes gekoppeld zijn kunnen wandelaars na hartelust combineren als zij dat willen. Zo ontstaan ongeveer 15 wandelvarianten van 3,1 km tot 21 km om deze prachtige omgeving goed te leren kennen.

Bewoners van de bosgroep Vizier zullen ism Staatsbosbeheer vanaf 21 november de klus klaren. Ze beginnen met de paarse route in de grond te graven. Ze verwachten een week per route nodig te hebben als het weer meewerkt. Nadat deze route klaar is worden eerst de bestaande groene en blauwe route (60 en 90 min) verwijderd. Daarna gaat de bosgroep verder met de Broedersbosroute om vervolgens de Duvelskuulroute in te graven. Na verwachting zullen rond de kerstdagen de routes klaar zijn.

Het Staatsbosbeheer informeert het publiek via een bericht op de parkeerplaatsen over de actuele stand van zaken, want een route kan pas gelopen worden wanneer deze helemaal af is. De informatiepanelen en de terreinfolder zullen in 2006 aangepast worden.